Duurzame dakrenovatie stadhuis Gemeente Den Haag
Gemeente Den Haag is in maart 2026 gestart met de renovatie van het dak van het stadhuis, midden in het centrum van de stad (aan het Spui). Het markante gebouw dankt de bijnaam ‘IJspaleis’ aan de witte kleur, zowel in het interieur als in het exterieur. Het stadhuis heeft een dak met uitdagingen én nieuwe mogelijkheden. Waarbij we zien dat er ook qua duurzaamheidambities veel te halen is. De betrokkenen bij dit project gingen graag met elkaar om tafel - en het dak op! - om dieper op dit project in te gaan. Wat ging eraan vooraf en wat moe(s)-ten ze samen tackelen?
Leon: “Binnen Gemeente Den Haag hebben we een portefeuilleroutekaart opgesteld over de duurzaamheid-ambities van het gemeentelijk vastgoed. Daarvoor hebben we een aantal panden geselecteerd die voor 2030 CO2-neutraal moeten zijn. Het stadhuis is er één van. Voor ons is circulair bouwen en renoveren het nieuwe normaal. We doen het duurzaam of we doen het niet.”
Sven: “Bij dit project hebben we bijvoorbeeld geprobeerd de bestaande dakisolatie zoveel mogelijk in te zamelen voor hergebruik. Dat was niet eenvoudig in verband met de verlijming op het dak. Hergebruik van dakgrind is eenvoudig door het te laten spoelen.”
Arie: “De kortste klappen naar duurzaamheidwinst zijn beter isoleren en waar mogelijk kiezen voor groendaken om stikstof te binden en water vast te houden. De keuze voor Wédéflex Olivijn bij dit project draagt bijvoorbeeld bij aan het terugdringen van CO2.”
Leon: “Binnenstedelijk speelt ook het probleem van hittestress. En tel daarbij op dat we ook steeds vaker kortere en hevigere regenbuien zien. Dan is het waardevol als het dak water (tijdelijk) vasthoudt. We kiezen daarom ook graag voor groendaken waar het kán.”
Marnix: “De levensduur van het daksysteem is cruciaal voor duurzame ambities. We moeten er dus voor zorgen dat het dak zo lang mogelijk meegaat zodat vroegtijdige vervanging niet nodig is. Al helemaal niet als het dak verschillende functies vervult.”
Geert: “Het valt mij op dat Gemeente Den Haag al naar een Rc-waarde (isolatiewaarde) van 8 streeft voor hun gebouwen waar mogelijk. Dat is hoger dan de huidige norm in de bouw. Helaas was dit niet haalbaar bij dit project. Maar het heeft als voordeel dat, daar waar het wél kan, je mogelijk al voldoet aan wat in de toekomst van je gevraagd wordt.”
Het project: proces en uitdagingen
Arie: “We zijn in 2023 begonnen. Toen ben ik met Leon gaan zitten om te kijken wat we precies gaan doen. Eind 2024 is het project aanbesteed. We wilden afgelopen jaar al starten met de renovatie maar dat is helaas niet gelukt. Het aanvragen van de vergunningen nam veel tijd in beslag. Best grappig. Zo zie je maar weer dat eigen afdelingen van Gemeente Den Haag dus geen voorrang krijgen…”
Marnix: “Erdo is in maart dit jaar gestart met de werkzaamheden op het dak. Aan het eind van het jaar zijn we klaar. Daar gaan we voor.”
Sven: “We hebben het project in drie fasen opgeknipt in verband met de posities van de kranen. Niet makkelijk in hartje centrum. Denk bijvoorbeeld aan de ondergrondse parkeergarages waar je geen kraan boven kunt plaatsen. Feit is dat je alle risico’s wilt uitsluiten of beperken. We hebben gelukkig aan kunnen tonen dat het allemaal veilig kon. Ik had bijna de vlag uit willen hangen toen we goedkeuring hadden op onze sloopmelding en eindelijk aan de slag konden. Dat was echt een mijlpaal.”
John: “Het logistieke gedeelte is voor ons by far de grootste uitdaging hier. Wij moeten veel met gereedschap en dakmaterialen op het dak lopen vanwege de kraanposities. De afstand van de losplaats op het dak naar de werkplek is groot door de beperkte reikwijdte van de kraan. Erdo maakt gebruik van elektrische kruiwagens (met accu) die het werk al aanzienlijk lichter maken, dus dat is top. Maar eerlijk: ik had zelf al bijna ‘een paard met wagen besteld’ om het nog makkelijker te maken haha.”
Leon: “Misschien is het mogelijk een lorrie te gebruiken. Drones zijn in ieder geval geen optie vanwege de no-fly zone hier.”
Arie: “De bouwkundige aansluitingen zijn ook een uitdaging hier. Een terrasje met een kleine opstandhoogte is fijn voor de gebruikers, maar moeilijker uitvoerbaar als je voor een dik en goed isolerend dak gaat.”
Daktuin
Sven: “Tussen het stadhuis en het Forumgebouw komt een daktuin. Dit dakdeel ligt wat lager dus je kijkt er van beide kanten op. Hiervoor passen we minerale wol toe die water absorbeert dat je gebruikt voor het groendak. Dit water kan dan vertraagd worden afgevoerd om bij piekmomenten het riool te ontlasten.
In deze tuin planten we kruiden en er komt een insectenhotel. Het biedt mensen beleving. Er worden waarschijnlijk ook twee of drie tafels met stoelen in de daktuin geplaatst zodat medewerkers het écht kunnen ervaren.”
Arie: “Het schijnt dat meeuwen groendaken minder aantrekkelijk vinden. Die zoeken dan liever een andere, meer beschutte broedplek op. Een fijne bijvangst.”
Duurzame bedrijfsvoering en recycling bij de projectpartners
Marnix: “Erdo realiseert duurzame daken voor opdrachtgevers. Het is dan niet meer dan logisch dat wij duurzaamheid ook integreren in onze eigen bedrijfsvoering. We hebben zonnepanelen op het dak en eigen elektrische voertuigen. En waar mogelijk hergebruiken we materialen. Zo maken we bijvoorbeeld gebruik van de recyclinginstallatie van Wédéflex die snijresten van dakbanen recyclet zodat het weer als grondstof gebruikt kan worden voor nieuwe dakrollen.”
Marcel: “Alles wat aan materialen binnenkomt, wordt in het lab van onze producent getest om te kijken of het geschikt is om weer in nieuwe dakbedekking te verwerken. Los hiervan valt het me sowieso op dat steeds meer opdrachtgevers heel goed weten wat ze willen wat duurzaamheid betreft. Ze nemen het – meer dan terecht! – uitdrukkelijk mee in hun uitvraag. Ik werk al vele jaren samen met Gemeente Den Haag en zij zijn hier een treffend voorbeeld van. Mooi dat ze voor dit renovatieproject ook weer voor Wédéflex Premium Daksystemen kiezen.”
